🌟 👉ตัวอย่างเนื้อหา วิชาการพยาบาลเด็ก และวัยรุ่น

เว็บไซต์:	ระบบฝึกทำข้อสอบใบประกอบวิชาชีพพยาบาล
รายวิชา:	🆓🌟ทดสอบฟรี🌟 👉ฝึกทำข้อสอบใบประกอบวิชาชีพพยาบาล👈
Book:	🌟 👉ตัวอย่างเนื้อหา วิชาการพยาบาลเด็ก และวัยรุ่น

Printed by:	บุคคลทั่วไป
Date:	วันศุกร์, 5 มิถุนายน 2026, 4:17AM

สารบัญ

1. การเจริญเติบโตและพัฒนาการ
2. ปัญหาการเจริญเติบโต และพัฒนาการในเด็กแต่ละวัย
3. การส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนาการตามวัย

1. การเจริญเติบโตและพัฒนาการ

บทที่ 1

👶 การส่งเสริมการเจริญเติบโต (Growth)

หลักการประเมินน้ำหนัก ส่วนสูง และพัฒนาการตามวัย

📌 นิยาม: การเจริญเติบโต (Growth)

การเปลี่ยนแปลงขนาดของร่างกายและอวัยวะที่เกิดจาก "การเพิ่มจำนวนและขนาดของเซลล์"
(วัดได้จาก: น้ำหนัก, ส่วนสูง, ความยาว, เส้นรอบศีรษะ/อก)

📐 การคำนวณน้ำหนักและส่วนสูง (Must Know!)

กรณีที่ 1: ทราบแรกเกิด (Birth Weight/Height)

อายุ	น้ำหนัก (เท่าของแรกเกิด)	ส่วนสูง (เท่าของแรกเกิด)
4-5 เดือน	x 2	-
1 ปี	x 3	x 1.5
2 ปี	x 4	-
4 ปี	-	x 2
5 ปี	x 6	-
13 ปี	-	x 3

กรณีที่ 2: ไม่ทราบแรกเกิด (ใช้สูตร)

น้ำหนัก (1 - 6 ปี)

(2 x
              อายุปี) + 8

น้ำหนัก (7 - 15 ปี)

[(7 x
              อายุปี) - 5] / 2

ส่วนสูง (2 - 12 ปี)

(6 x
              อายุปี) + 77

📏 เส้นรอบศีรษะ (HC) vs เส้นรอบอก (CC)

อายุ	รอบศีรษะ (cm)
แรกเกิด	35
3-4 เดือน	40
9-12 เดือน	46 (+/- 1)
2 ปี	49
3 ปี	50
6 ปี	51

ความสัมพันธ์ของ HC และ CC

แรกเกิด
อก < หัว

6 เดือน - 1 ปี
อก = หัว

หลัง 1 ปี
อก > หัว

🧠

💡 Tutor's Trick: จำเรื่อง "กระหม่อม" (Fontanelle)

ข้อสอบชอบถาม "ปิดเมื่อไหร่?" จำง่ายๆ ด้วยเลข 1.5

กระหม่อมหลัง (Posterior) ปิดเร็ว: 1.5 เดือน (6 สัปดาห์)

กระหม่อมหน้า (Anterior) ปิดช้า: 1.5 ปี (18 เดือน)

Content Designed for Nursing Board Exam Prep | Source: Pediatric Nursing Textbook

บทที่ 1 (ต่อ)

👶 การประเมินทารกแรกเกิด (Newborn Assessment)

การจำแนกประเภท, ความผิดปกติชั่วคราว, และ Reflexes

1. การจำแนกทารก (Classification)

แบ่งตามอายุครรภ์ (GA)

Preterm: < 37 wks
Late Preterm: 34 - 36 ^6/7 wks
Term (ครบกำหนด): 37 - 42 wks

แบ่งตามน้ำหนัก (BW)

LBW: < 2,500 g
VLBW: < 1,500 g
ELBW: < 1,000 g

ความสัมพันธ์ของน้ำหนักและอายุครรภ์:

AGA (Appropriate): เหมาะสม
SGA (Small): เล็กกว่าเกณฑ์
LGA (Large): ใหญ่กว่าเกณฑ์ (> 90 percentile) มักพบในมารดาเป็นเบาหวาน (DM)

2. ความผิดปกติที่ "หายเองได้" (Transient Findings)

(พบชั่วคราว ไม่ต้องรักษา)

🍼 Breast Engorged

มีน้ำนมไหล (Witch milk) 2-3 วัน จากฮอร์โมน Prolactin ของแม่

🩸 Pseudo-menses

(ทารกหญิง) เลือดออกทางช่องคลอด/บวมแดง จากฮอร์โมน Estrogen แม่ลดลง

🥚 Undescended Testis

(ทารกชาย) อัณฑะลงข้างเดียว ปลายองคชาตปิด (แต่ฉี่ได้) ลงมาเองภายหลัง

🧴 Vernix Caseosa

ไขสีขาวปกคลุมผิวหนัง พบระยะทันทีหลังเกิด

📉 การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยา (ต้องจำ!)

1. Physiological Weight Loss: น้ำหนักลดลง 5-10% ใน 3-5 วันแรก
(เท่าเดิมใน 2 สัปดาห์ | เพิ่มวันละ 20-30 g)

Pulse: 110-160 /min RR: 40-60 /min BP: 60/40 mmHg

2. การเสียความร้อน 4 ทาง:

Evaporation: ระเหย (น้ำ)
Conduction: นำ (สัมผัสวัตถุเย็น)
Convection: พา (ลมพัดผ่าน)
Radiation: แผ่รังสี (สิ่งรอบตัวเย็น)

⚠️

Physiological vs Pathological Jaundice

Physiological (ปกติ): เหลืองวันที่ 2-3, หายวันที่ 5-7 (Bilirubin ≤ 12 mg/dl)
Pathological (อันตราย): ตัวเหลืองภายใน 24 ชม. แรก!!

🧠 Reflexes & Neurological Signs

Reflex Name	Disappears at	Significance / Note
Moro	3-4 เดือน	หาก > 6 ด. หรือแขนกางไม่เท่า = Brachial plexus injury / ต้นแขนหัก
Rooting	3-4 เดือน	-
Sucking	4-6 เดือน	-
Tonic Neck	6 เดือน	ถ้ายังอยู่ = Sign CNS ผิดปกติ
Palmar Grasp	3 เดือน	-
Plantar/Babinski	เมื่อเริ่มเดิน	-
Walking/Stepping	6 สัปดาห์	-
Lifelong Reflexes	มีตลอดชีวิต	Blinking, Pupillary (บอก Brain damage), Sneezing, Gag

💉 วัคซีนแรกเกิด (At Birth)

BCG: ฉีดก่อนกลับบ้าน (ภายใน 24 ชม.)
*ยกเว้น: ทารกมีอาการ AIDS ห้ามฉีด BCG
HBV1: เร็วที่สุดใน 12 ชม.
ข้อสอบออกบ่อย: ถ้าแม่ HBsAg +ve ลูกต้องได้ HBIG เพิ่มด้วย!

2. ปัญหาการเจริญเติบโต และพัฒนาการในเด็กแต่ละวัย

🚀 พัฒนาการ (Child Development)

4 ด้านหลักของพัฒนาการ และปัจจัยเสี่ยงที่ต้องเฝ้าระวัง

1. พัฒนาการ 4 ด้าน (Developmental Domains)

💪

1. กล้ามเนื้อมัดใหญ่ (Gross Motor)

การเคลื่อนไหวและการทรงตัว (Balance)
Ex: ชันคอ, นั่ง, ยืน, เดิน (ควบคุม คอ -> ลำตัว -> แขนขา)

🧩

2. กล้ามเนื้อมัดเล็ก & สติปัญญา

การประสานงาน มือ-ตา (Eye-Hand Coordination), ความจำ, การแก้ปัญหา

🗣️

3. ภาษา (Language)

เข้าใจ (Receptive): 7-8 เดือน หันตามเสียงเรียกชื่อ
ใช้ภาษา (Expressive): 1 ปี พูดเป็นคำที่มีความหมาย

🤝

4. สังคมและการช่วยเหลือตนเอง

การกิน, การเล่น
9 เดือน ใช้นิ้วหยิบอาหารกินเองได้ (Finger food)

⚠️ ความเสี่ยงต่อพัฒนาการล่าช้า (Risk Factors)

1. ปัจจัยทางกาย & พื้นอารมณ์ (Biological)

คลอดก่อนกำหนด (Preterm):
- รุนแรง: CP (สมองพิการ), ตาบอด, หูหนวก, เลือดออกในสมอง
- ปานกลาง: ภาษาช้า, การเรียนรู้บกพร่อง, สมาธิสั้น (ADHD)
ทุพโภชนาการ: ขาดไอโอดีน, ขาดธาตุเหล็ก (ซีด), น้ำหนักแรกเกิดน้อย
โรคประจำตัว: ติดเชื้อขณะตั้งครรภ์, ตัวเหลือง (Jaundice), ขาด O2 แรกเกิด, พันธุกรรม
เด็กเลี้ยงยาก (Difficult Child): กิน/นอน/ขับถ่าย ไม่เป็นเวลา, หงุดหงิดง่าย
👉 ผลกระทบ: ผู้เลี้ยงเครียด/เบื่อหน่าย เสี่ยงต่อการละเลยหรือทารุณกรรม

2. ปัจจัยสิ่งแวดล้อม (Environmental)

ขาดการกระตุ้น (Lack of Stimulation):
โดยเฉพาะช่วง 3 ปีแรก (Golden Period) หากขาดความรักความอบอุ่น จะล่าช้ากว่าเด็กปกติ
สภาพแวดล้อมเครียด:
ความรุนแรงในครอบครัว, ภัยพิบัติ, การสู้รบ
การถูกละเลย/ทอดทิ้ง:
ส่งผลกระทบต่อจิตใจและพัฒนาการอย่างรุนแรง

💡 ข้อสังเกตสำหรับสอบ

Keyword ที่ต้องแม่นตัวเลข:
• 7-8 เดือน: หันตามเสียงเรียกชื่อ (Receptive Language)
• 9 เดือน: หยิบอาหารกินเอง (Fine Motor + Self help)
• 1 ปี: พูดคำที่มีความหมาย (Expressive Language)
• 3 ปีแรก: ช่วงสำคัญที่สุดของการกระตุ้นพัฒนาการ

บทบาทพยาบาล

🩺 การส่งเสริมและเฝ้าระวังพัฒนาการเด็กป่วย

บทบาทสำคัญ เครื่องมือ (DSPM/DAIM) และเกณฑ์การประเมิน

ทำไมต้องเฝ้าระวัง? (The Problem)

การเจ็บป่วยและการอยู่โรงพยาบาล ทำให้เด็กขาดโอกาสในการทำกิจวัตรปกติ ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการ โดยเฉพาะกลุ่ม 0 - 5 ปี (ช่วงที่พัฒนาการเปลี่ยนเร็วที่สุด)

👩‍⚕️ บทบาทหลักของพยาบาล:

ประเมินและคัดกรอง: ค้นหาความผิดปกติ
จัดกิจกรรม/การเล่น: เพื่อส่งเสริมพัฒนาการใน รพ.
เตรียมความพร้อม: จิตใจ อารมณ์ สังคม จิตวิญญาณ เพื่อรองรับการรักษา

🛠️ เครื่องมือติดตามและเฝ้าระวัง (Tools)

ทำทุกครั้งที่มารับวัคซีนหรือตรวจรักษา เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลาง (Family-centered)

เครื่องมือหลัก

DSPM

(Development Surveillance and Promotion Manual)

สำหรับ: เด็กปฐมวัยทั่วไป
ใช้เพื่อ: เฝ้าระวังและส่งเสริม

กลุ่มเสี่ยง (เล่มเขียว)

DAIM

(Developmental Assessment for Intervention Manual)

สำหรับ: เด็กกลุ่มเสี่ยง / มีปัญหา
ใช้เพื่อ: ประเมินและช่วยเหลือ (Intervention)

เกณฑ์อ้างอิง

Developmental Milestones

ตารางลำดับขั้นพัฒนาการ

คือ: ค่าเฉลี่ยที่เด็ก 50 ใน 100 คน ทำได้
ใช้ติดตามได้ถึงอายุ 15 ปี

🧮 Corrected Age (อายุปรับ)

กฎ: ต้องคำนวณในเด็ก Preterm ที่มีอายุจริงหลังเกิด น้อยกว่า 2 ปี

อายุปรับ = อายุจริงหลังเกิด - จำนวนสัปดาห์ที่คลอดก่อนกำหนด

🚩 Red Flag (สัญญาณอันตราย)

คือ ระดับพัฒนาการที่ "ต้องทำได้" ณ อายุนั้นๆ

ถ้าทำไม่ได้: หมายถึงมีแนวโน้มล่าช้า
Action: ต้องส่งกระตุ้นพัฒนาการ และส่งต่อแพทย์เพื่อวินิจฉัยทันที

💡

Tutor's Note: ข้อสอบมักถาม "ใช้เล่มไหน?"

เด็กทั่วไป / มารับวัคซีนปกติ 👉 ใช้ DSPM
เด็กคลอดก่อนกำหนด / น้ำหนักน้อย / มีภาวะเสี่ยง 👉 ใช้ DAIM (เล่มเขียว)
โจทย์ถามเรื่อง "อายุ" 👉 เช็คก่อนว่าเป็น Preterm ไหม? ถ้าใช่ + อายุยังไม่ถึง 2 ขวบ 👉 ต้องคำนวณ Corrected Age ก่อนตอบเสมอ!

สรุปจบ บทที่ 1

📈 พัฒนาการตามวัย (Milestones)

เจาะลึก 0-1 ปี และเทคนิคการท่องจำ (Trick)

👶 ช่วง 6 เดือนแรก (First 6 Months)

0-1 ด.

ตื่นตัว & ตอบสนอง

มองหน้าสบตาแม่ (Eye contact)
ตอบสนองต่อเสียงพูด, ทำเสียงในลำคอ
เคลื่อนไหวแขนขาได้ทั้ง 2 ข้าง

1-2 ด.

Social Smile & Head Control

ยิ้มตอบ/ทักทาย (Social Smile)
ทำเสียงอูอา, มองตามสิ่งเคลื่อนไหว
ชันคอ ในท่าคว่ำ

3-4 ด.

Neck Strength & Play

หัวเราะ, ส่งเสียงอ้อแอ้
มองตามวัตถุ 180 องศา (สุดด้านหนึ่งไปอีกด้าน)
ชันคอตั้ง 90 องศา (ท่าคว่ำ)

5-6 ด.

Rolling & Grasping

พลิกคว่ำ พลิกหงาย
จำหน้าพ่อแม่ได้, หันตามเสียงเรียกชื่อ
คว้าของมือเดียว, สลับมือถือของได้
นั่ง (ต้องพยุง)

🧒 ช่วง 7 - 12 เดือน (Getting Active)

7-8 เดือน Sitting & Anxiety

กลัวคนแปลกหน้า (Stranger Anxiety) ติดคนเลี้ยง
นั่งทรงตัวได้เอง (ไม่ต้องใช้มือยัน)
ทำเสียงพยางค์เดียว (จ๊ะ, ป๊ะ, หม่ำ)
มองตามของตก

9-10 เดือน Crawling & Standing

คลาน (Crawl), เกาะยืน
Object Permanence: หาของที่ซ่อนง่ายๆ ได้
ใช้นิ้วชี้+โป้ง หยิบของ (Pincer Grasp)
เข้าใจภาษา/สีหน้า, ทำตามคำสั่งง่ายๆ (ชี้บอกความต้องการ)
ปรบมือ, หยิบอาหารกินเอง

11-12 เดือน Walking & Talking

ยืน/ตั้งไข่ได้เอง (เริ่มก้าวเดิน)
พูดคำที่มีความหมาย 1 คำ
เลียนแบบท่าทาง (ไหว้, บ๊ายบาย, ส่งจุ๊บ)
เข้าใจเสียงห้าม

⚡ สูตรลับจำสอบ (Mnemonic)

ท่องบทนี้ได้ = สอบผ่านแน่นอน!

👶 วัยทารก (Infant)

1 ด. - ตาพริ้ม 👀
2 ด. - ยิ้มได้ 😊
3 ด. - ให้เสียง 🗣️
4 ด. - เอียงคอ (คอแข็ง)
5 ด. - ขอคว้า ✊
6 ด. - หน้าหลัง (พลิก) 🔄
7 ด. - นั่งนาน 🧘
8 ด. - คลาน (Creep) 🦎
9 ด. - หยิบจับ (นิ้ว) 👌
10 ด. - Up Pull (เกาะยืน) 🧍
11 ด. - Full Stand (ตั้งไข่)
12 ด. - Can Walk 🚶

👦 วัยเด็กเล็ก (Toddler - Preschool)

1½ ปี -> เดินเร็วรี่ 🏃
2 ปี -> เรียกสิ่งของ (พูด 2 คำติดกัน) 📦
2½ ปี -> พูดคล้องจอง 🎵
3 ปี -> บอกเรื่องตน (ชื่อ/เพศ) 🙋
4 ปี -> ถามทำไม? บอกเล็กใหญ่ ไม่สับสน ❓
5 ปี -> ไม่ปะปน บอกสีได้ จำนวนเอย 🎨

Nursing Exam Prep Material | Created by Nursing Education Specialist

3. การส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนาการตามวัย

พฤติกรรมแสดงของพัฒนาการปกติ

Milestones of Normal Development (0 - 5 เดือน)

พัฒนาการหลักประกอบด้วย 4 ด้าน (หากล่าช้าต้องใช้เครื่องมือคัดกรองก่อนวินิจฉัย)

💪 กล้ามเนื้อมัดใหญ่ (Gross Motor) 🤏 กล้ามเนื้อมัดเล็ก (Fine Motor) 🗣️ ภาษา (Language) 😊 สังคม (Psychosocial)

👶 แรกเกิด (Newborn)

Gross Motor:
นอนแขนขางอ (Flexion), ยกขาขยับได้

Fine Motor:
ตาเคลื่อนแบบตุ๊กตา (Doll's eye), จ้องห่าง 6-9 นิ้ว

Language:
ร้องไห้เสียงดัง

Social:
ยิ้มเองไม่มีความหมาย (Spontaneous smile)

🗓️ 1 เดือน

Gross Motor:
ขาเหยียดออก, คว่ำแล้วยกหัวเล็กน้อย, หันซ้ายขวา

Fine Motor:
กำมือแน่น, มองตามถึงกลางลำตัว (Midline)

Language:
ส่งเสียงดังในลำคอ

Social:
ยิ้มตอบ, เคลื่อนตัวตามเสียง

🗓️ 2 เดือน

Gross Motor:
ชันคอเล็กน้อย, คว่ำยกคอ 45°, ยังมี Head lag (คอตก)

Fine Motor:
มองตาม "เกิน" กลางลำตัว

Language:
ส่งเสียงอ้อแอ้ (Cooing)

Social:
จ้องหน้าและยิ้มตอบ (Social Smile)

🗓️ 3 เดือน

Gross Motor:
ใช้แขนยันอก, ยกคอ 45-90°, Tonic Neck Reflex หายไป

Fine Motor:
เอื้อมคว้า (แต่ไม่จับ), จ้องมือตัวเอง

Language:
ส่งเสียง "อือ-อา"

Social:
ฟังเสียงเพลง

🗓️ 4 เดือน (จุดเปลี่ยนสำคัญ) ⭐

Gross Motor:
คว่ำยกอก 90°, คอแข็งตั้งตรง, เริ่มพลิกคว่ำ

Fine Motor:
มือจับกันกลางลำตัว, คว้าของใส่ปาก

Language:
หัวเราะเสียงดัง (Laugh out loud)

Social:
จำคนเลี้ยงได้ (ดีใจ), จำหน้าแปลกหน้าได้ (ผิดหวัง)

🗓️ 5 เดือน

Gross Motor:
พลิกคว่ำได้คล่อง, จับนั่งได้ชั่วขณะ, ลงน้ำหนักเท้า

Fine Motor:
คว้าจับของได้, จับของ/เท้า ใส่ปาก

Language:
หันหาเสียงเรียก

Social:
เล่นน้ำลาย

💡 จำง่ายๆ สำหรับสอบ: การชันคอ (Head Control)

1 เดือน: หันซ้ายขวาได้นิดหน่อย
2 เดือน: ยกได้ 45° (ยังมี Head lag)
3 เดือน: ใช้แขนยัน (Tonic neck หาย)
4 เดือน: คอแข็งแล้ว (Head steady) นั่งประคองคอไม่ตก

พัฒนาการช่วง 6 เดือน - 6 ปี

Milestones of Normal Development (Part 2)

👶 วัยทารกตอนปลาย (6 - 12 เดือน)

🗓️ 6 เดือน

Gross: พลิกคว่ำเป็นหงาย / นั่งมือยันพื้น
Fine: เปลี่ยนมือถือของ (Transfer object)
Social: เริ่มกลัวคนแปลกหน้า (Stranger Anxiety) / จำหน้าแม่ได้

🗓️ 7 - 8 เดือน

Gross: นั่งได้เองหลังตรง / คืบ
Fine: หยิบของเข้าปาก / มองหาของตก (Object Permanence เริ่มดี)
Lang: พูดเลียนเสียง มามา/ดาดา (ไม่เฉพาะเจาะจง)

🗓️ 9 - 10 เดือน (จุดเน้น!) ⭐

Gross: เกาะยืน / คลานเก่ง
Fine: Pincer Grasp (นิ้วชี้+โป้งหยิบของ)
Social: เล่นจ๊ะเอ๋ (Peek-a-boo) / โบกมือบ๊ายบาย
Lang: รู้จักชื่อตัวเอง

🗓️ 11 - 12 เดือน

Gross: ตั้งไข่ / เดินเกาะมือเดียว
Fine: ชอบขว้างของ / ใส่ของลงขวด
Lang: พูดคำโดดได้ 2-3 คำ / เรียกพ่อแม่ได้ถูกต้อง

🧸 วัยเตาะแตะ (Toddler: 1 - 3 ปี)

🗓️ 15 เดือน เดินคล่อง

Block: ต่อได้ 3 ก้อน
Fine: ขีดเขียน (Scribbling) / หยิบของเล็กใส่ขวด
Social: กอดพ่อแม่ / ชี้บอกความต้องการ

🗓️ 18 เดือน วิ่ง/ใช้ช้อน

Block: ต่อได้ 4 ก้อน
Fine: ลากเส้นดิ่ง (|) / แกะกระดุม
Social: ใช้ช้อนกินเอง / เลียนแบบงานบ้าน

🗓️ 2 ปี (พูด 2 คำ) ✌️

Gross: กระโดด 2 ขา / เตะบอล / เปิดประตู
Block: ต่อได้ 7 ก้อน
Lang: พูดประโยค 2 คำติดกัน
Social: บอกขับถ่ายได้ (Toilet Training)

🗓️ 2.5 ปี

Block: ต่อได้ 9 ก้อน
Fine: ลากเส้นดิ่ง/นอน (| —) / วงกลม (O)
Lang: รู้ชื่อจริง-เล่น / ใช้คำแทนตัวเอง

🎨 วัยก่อนเรียน (Preschool: 3 - 6 ปี)

อายุ	Gross Motor	Fine Motor (วาดรูป/ต่อตึก)	Language/Social
3 ปี	ขี่สามล้อ (Tricycle)	🧱 10 ก้อน / สะพาน ✏️ กากบาท (+) / วงกลม	ถาม "ทำไม/ใคร" / ใส่รองเท้า/ล้างมือเอง
4 ปี	กระโดดขาเดียว / เดินลงสลับเท้า	🧱 ประตู (5 ก้อน) ✏️ สี่เหลี่ยม (⬜) / ตัดกระดาษ	นับ 1-4 / เล่านิทาน / เล่นกับเพื่อน
5 ปี	กระโดดสลับเท้า (Skip)	✏️ คน (6 ส่วน) ✏️ สามเหลี่ยม (บางตำรา)	นับ 1-10 / บอกสี 4 สี / แต่งตัวเอง
6 ปี	เดินต่อเท้า (Tandem)	✏️ สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด (◇)	นับ 1-30 / ผูกเชือกรองเท้า / รู้ซ้ายขวา

🧩 สรุปจำสอบ: พัฒนาการการวาดรูป (Drawing)

| —

2 ขวบ
(เส้นตรง)

➔

◯

2.5-3 ขวบ
(วงกลม)

➔

➕

3 ขวบ
(กากบาท)

➔

⬜

4 ขวบ
(สี่เหลี่ยม)

➔

◇

6 ขวบ
(ข้าวหลามตัด)

(Trick: สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด วาดยากสุด เพราะต้องใช้มุมเฉียง เด็กโตถึงจะทำได้)

การตรวจคัดกรองพัฒนาการ (Denver II)

Denver Developmental Screening Test

📌 Concept สำคัญ

เครื่องมือนี้ใช้เพื่อ "คัดกรอง (Screening)" เด็กที่มีความเสี่ยงพัฒนาการล่าช้า ไม่ใช่เครื่องมือวินิจฉัย (Not Diagnostic) ใช้ประเมินเด็กอายุ 0 - 6 ปี

องค์ประกอบ 4 ด้าน (4 Domains)

Personal-Social
สังคมและการช่วยเหลือตัวเอง

Fine Motor-Adaptive
กล้ามเนื้อมัดเล็ก

Language
ภาษา

Gross Motor
กล้ามเนื้อมัดใหญ่

🧰 อุปกรณ์ (Kit)

ไหมพรมสีแดง
ลูกเกด
กุ๋งกิ๋ง (Rattle)
ลูกบาศก์ 1" (4 สี)
ขวดแก้วปากกว้าง
กระดิ่ง
ลูกเทนนิส
ดินสอสีแดง
ตุ๊กตา + ขวดนม
แก้วมีหู
กระดาษเปล่า

🧮 การคำนวณอายุ (Age Calculation)

*เด็กเกิดก่อนกำหนด (Preterm) ต้องปรับอายุก่อนเสมอ

ปีเดือนวัน
วันทดสอบ (2560-08-24)25591954
วันเกิด (2558-10-28)-2558-10-28
อายุจริง1926

(หลักการยืม: 1 ปี = 12 เดือน / 1 เดือน = 30 วัน)

การแปลผลรายข้อ (Item Interpretation)

ลากเส้นอายุ (Age Line) ผ่านทั้ง 4 ด้าน แล้วแปลผลจุดตัดดังนี้:

P = Pass F = Fail R = Refuse NO = No Opportunity

ประเภทผลลัพธ์	ตำแหน่งเทียบกับเส้นอายุ	ความหมาย
1. Advanced (เร็วกว่าวัย)	ทำได้ (P) ในข้อที่อยู่ทาง ขวา ของเส้นอายุ	พัฒนาการเกินวัย
2. Normal (ปกติ)	Fail/Refuse ในข้อที่อยู่ทาง ขวา ของเส้นอายุ (หรืออยู่ในช่วง 25-74%)	ปกติ (เพราะเด็กส่วนใหญ่ก็ยังทำไม่ได้)
3. Caution (ควรระวัง)	Fail/Refuse ในข้อที่เส้นอายุผ่านแถบ ทึบ (75-90%)	ให้เขียนตัว "C" ท้ายข้อ
4. Delay (ล่าช้า) 🚨	Fail/Refuse ในข้อที่อยู่ทาง ซ้าย ของเส้นอายุทั้งหมด	เด็กควรทำได้นานแล้วแต่ทำไม่ได้ (เขียนขีดทึบหลังข้อ)

การแปลผลโดยรวม (Overall)

✅ ปกติ (Normal)

ผ่านหมดทุกข้อ
หรือมี Caution เพียง 1 ข้อ
(ไม่มี Delay เลย)

การดูแล: แนะนำส่งเสริมพัฒนาการตามวัย

⚠️ สงสัย (Suspect)

มี Caution ≥ 2 ข้อ
หรือมี Delay ≥ 1 ข้อ
(เกิดจาก F เป็นหลัก)

การดูแล: กระตุ้นพัฒนาการและ นัดซ้ำ 1-2 สัปดาห์

❓ ไม่สามารถประเมินได้

มี Caution/Delay ที่เกิดจาก R (Refuse)
เด็กไม่ร่วมมือ/กลัว/ป่วย

การดูแล: นัดมาประเมินใหม่ใน 1-2 สัปดาห์

💡 Tutor's Trick: Delay vs Caution

จำง่ายๆ:
👉 Delay: เส้นอายุอยู่ "ขวาสุด" (เลยแท่งมาแล้ว) แปลว่าเด็กโตกว่าเกณฑ์ที่กำหนด 90% แล้ว แต่ยังทำไม่ได้ = ผิดปกติชัดเจน
👉 Caution: เส้นอายุ "ผ่ากลาง" แถบทึบ (75-90%) แปลว่าเริ่มน่าห่วง แต่ยังไม่ฟันธงว่าช้า