1. การเจริญเติบโตและพัฒนาการ

บทที่ 1

👶 การส่งเสริมการเจริญเติบโต (Growth)

หลักการประเมินน้ำหนัก ส่วนสูง และพัฒนาการตามวัย

📌 นิยาม: การเจริญเติบโต (Growth)

การเปลี่ยนแปลงขนาดของร่างกายและอวัยวะที่เกิดจาก "การเพิ่มจำนวนและขนาดของเซลล์"
(วัดได้จาก: น้ำหนัก, ส่วนสูง, ความยาว, เส้นรอบศีรษะ/อก)

📐 การคำนวณน้ำหนักและส่วนสูง (Must Know!)

กรณีที่ 1: ทราบแรกเกิด (Birth Weight/Height)

อายุ	น้ำหนัก (เท่าของแรกเกิด)	ส่วนสูง (เท่าของแรกเกิด)
4-5 เดือน	x 2	-
1 ปี	x 3	x 1.5
2 ปี	x 4	-
4 ปี	-	x 2
5 ปี	x 6	-
13 ปี	-	x 3

กรณีที่ 2: ไม่ทราบแรกเกิด (ใช้สูตร)

น้ำหนัก (1 - 6 ปี)

(2 x
              อายุปี) + 8

น้ำหนัก (7 - 15 ปี)

[(7 x
              อายุปี) - 5] / 2

ส่วนสูง (2 - 12 ปี)

(6 x
              อายุปี) + 77

📏 เส้นรอบศีรษะ (HC) vs เส้นรอบอก (CC)

อายุ	รอบศีรษะ (cm)
แรกเกิด	35
3-4 เดือน	40
9-12 เดือน	46 (+/- 1)
2 ปี	49
3 ปี	50
6 ปี	51

ความสัมพันธ์ของ HC และ CC

แรกเกิด
อก < หัว

6 เดือน - 1 ปี
อก = หัว

หลัง 1 ปี
อก > หัว

🧠

💡 Tutor's Trick: จำเรื่อง "กระหม่อม" (Fontanelle)

ข้อสอบชอบถาม "ปิดเมื่อไหร่?" จำง่ายๆ ด้วยเลข 1.5

กระหม่อมหลัง (Posterior) ปิดเร็ว: 1.5 เดือน (6 สัปดาห์)

กระหม่อมหน้า (Anterior) ปิดช้า: 1.5 ปี (18 เดือน)

Content Designed for Nursing Board Exam Prep | Source: Pediatric Nursing Textbook

บทที่ 1 (ต่อ)

👶 การประเมินทารกแรกเกิด (Newborn Assessment)

การจำแนกประเภท, ความผิดปกติชั่วคราว, และ Reflexes

1. การจำแนกทารก (Classification)

แบ่งตามอายุครรภ์ (GA)

Preterm: < 37 wks
Late Preterm: 34 - 36 ^6/7 wks
Term (ครบกำหนด): 37 - 42 wks

แบ่งตามน้ำหนัก (BW)

LBW: < 2,500 g
VLBW: < 1,500 g
ELBW: < 1,000 g

ความสัมพันธ์ของน้ำหนักและอายุครรภ์:

AGA (Appropriate): เหมาะสม
SGA (Small): เล็กกว่าเกณฑ์
LGA (Large): ใหญ่กว่าเกณฑ์ (> 90 percentile) มักพบในมารดาเป็นเบาหวาน (DM)

2. ความผิดปกติที่ "หายเองได้" (Transient Findings)

(พบชั่วคราว ไม่ต้องรักษา)

🍼 Breast Engorged

มีน้ำนมไหล (Witch milk) 2-3 วัน จากฮอร์โมน Prolactin ของแม่

🩸 Pseudo-menses

(ทารกหญิง) เลือดออกทางช่องคลอด/บวมแดง จากฮอร์โมน Estrogen แม่ลดลง

🥚 Undescended Testis

(ทารกชาย) อัณฑะลงข้างเดียว ปลายองคชาตปิด (แต่ฉี่ได้) ลงมาเองภายหลัง

🧴 Vernix Caseosa

ไขสีขาวปกคลุมผิวหนัง พบระยะทันทีหลังเกิด

📉 การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยา (ต้องจำ!)

1. Physiological Weight Loss: น้ำหนักลดลง 5-10% ใน 3-5 วันแรก
(เท่าเดิมใน 2 สัปดาห์ | เพิ่มวันละ 20-30 g)

Pulse: 110-160 /min RR: 40-60 /min BP: 60/40 mmHg

2. การเสียความร้อน 4 ทาง:

Evaporation: ระเหย (น้ำ)
Conduction: นำ (สัมผัสวัตถุเย็น)
Convection: พา (ลมพัดผ่าน)
Radiation: แผ่รังสี (สิ่งรอบตัวเย็น)

⚠️

Physiological vs Pathological Jaundice

Physiological (ปกติ): เหลืองวันที่ 2-3, หายวันที่ 5-7 (Bilirubin ≤ 12 mg/dl)
Pathological (อันตราย): ตัวเหลืองภายใน 24 ชม. แรก!!

🧠 Reflexes & Neurological Signs

Reflex Name	Disappears at	Significance / Note
Moro	3-4 เดือน	หาก > 6 ด. หรือแขนกางไม่เท่า = Brachial plexus injury / ต้นแขนหัก
Rooting	3-4 เดือน	-
Sucking	4-6 เดือน	-
Tonic Neck	6 เดือน	ถ้ายังอยู่ = Sign CNS ผิดปกติ
Palmar Grasp	3 เดือน	-
Plantar/Babinski	เมื่อเริ่มเดิน	-
Walking/Stepping	6 สัปดาห์	-
Lifelong Reflexes	มีตลอดชีวิต	Blinking, Pupillary (บอก Brain damage), Sneezing, Gag

💉 วัคซีนแรกเกิด (At Birth)

BCG: ฉีดก่อนกลับบ้าน (ภายใน 24 ชม.)
*ยกเว้น: ทารกมีอาการ AIDS ห้ามฉีด BCG
HBV1: เร็วที่สุดใน 12 ชม.
ข้อสอบออกบ่อย: ถ้าแม่ HBsAg +ve ลูกต้องได้ HBIG เพิ่มด้วย!